Page content

Leren kijken tijdens rijles

article content

Leren kijken tijdens rijles

Omgaan met de veelheid van Prikkels.

In het verkeer krijg je enorm veel prikkels over je heen. Waar moet je nu eigenlijk allemaal op letten? Je hebt wel ervaring in het verkeer, maar dan met de fiets. Je fiets al jaren op de fiets en je weet dat je moet uitkijken. Je bent onbewust bekwaam, want je hoeft niet meer na te denken over hoe je in het verkeer rijdt, het gaat als vanzelf. Je komt veilig op je bestemming aan.

Wanneer je rijles hebt word je geholpen om te leren omgaan met die veelheid van prikkels.

Vaardigheid

Je start met rijlessen met de verkeerservaring van de fiets. Dat is een voordeel, omdat bewegen in het verkeer je niet vreemd is. Autorijden is een vaardigheid die je gaat eigen maken. Je weet dat je nog niet weet hoe je als chauffeur reageert op de snelheid van de auto of hoe hard je op de voetrem moet trappen om de auto te stoppen. Je wordt je gewaar van de krachten van de auto. Dat alles leer je in de veilige omgeving van je rijcoach. Zij zorgt voor de veiligheid.

Na een reeks van lessen ga je de auto beter aanvoelen en denk je steeds minder na over welke handeling je moet doen. Bijvoorbeeld de auto stoppen of juist harder rijden. Op het moment dat je om kunt gaan met de krachten van de auto komt het allerbelangrijkste in beeld: Je leert participeren in het verkeer. Dat doe je met je ogen in samenwerking met je hersenen.

Nieuwe informatie

Je ziet verkeer op je af komen ook naast je links en rechts. En er rijden andere voertuigen achter je aan. Van je rijcoach heb je de tip gekregen dat je niet kunt omdraaien om naar achteren te kijken, dat je daar de achteruitkijkspiegel of binnenspiegel voor gebruikt. Maar op het moment dat je in die binnenspiegel kijkt, krijg je het gevoel dat diegene achter je bijna bij jou in je kofferbak zit. Dat is optisch bedrog, want in werkelijkheid is degene achter jou verder weg dan dat je met je binnenspiegel ziet.

Tijdens de rijlessen word je getraind om te zoeken naar nieuwe informatie. Zoals na het nemen van een bocht, rotonde, oversteken, invoegen of uitvoegen zoek je als chauffeur telkens weer naar nieuwe informatie.

Wat bedoel ik met nieuwe informatie zoeken? In het verkeer heb je te maken met de weg, je voertuig en met jezelf (de mens) in wisselende weersomstandigheden. Zoals zon, flinke regen, mist of sneeuw.

Het verkeersspel is statisch en dynamisch.

Statisch is:

  1. Bouw van de weg ( bv smal, breed met of zonder fietspad, trottoir) of het soort weg (bv. Voorrangsweg, 30 zone gebied of autoweg)) waar je op rijdt. De weg blijft liggen waar hij ligt, tenzij de wegbeheerder werkt aan een verandering van de weg.
  2. Verkeersborden + verkeerslichten. Die lopen niet weg.
  3. Verkeerstekens op het wegdek. Zullen hoogstens iets vervagen, maar blijven liggen op hun plek

Dynamisch is:

  1. Overig verkeer: Bestuurders en voetgangers (= alle weggebruikers)

Taakproces

De verkeersregels met of zonder ondersteunende verkeersborden, verkeerslichten en/of verkeerstekens helpen het verkeersspel. Men verwacht dat je die kent en kunt toepassen.

Hoe pas je de regels van het verkeer toe?

Elke bestuurder gaat door een taakproces heen. Hiermee bedoel ik dat een bestuurder de taak heeft om veilig, sociaal en vlot in het verkeer rijdt. Je wilt voorkomen dat er een ongeluk gebeurt.

Het taakproces is in de meest logische volgorde beschreven, maar een beslissing kan soms worden herzien. Wat ik daarmee bedoel wordt hieronder duidelijk.

1. WAARNEMEN

Een bestuurder van een auto kijkt naar, wat buiten haar auto gebeurt. Zij neemt waar. Naar voren en opzij door de ramen van de auto en met behulp van de spiegels naar wat er achter haar auto afspeelt. Het is voor een mens eigenlijk niet normaal om zonder lichamelijke activiteit toch zo snel kunt verplaatsen. Stel je voor dat je bij 50 km/u al gauw 14 meter per seconde rijdt. Dat betekent dat je in 5 seconde 70 meter verplaatst. Dat vraagt om ver voor je uit te kijken.

Er zijn drietal technieken hoe je het beste kunt waarnemen.

Diepzien: je kijkt minstens 200 meter voor je uit. Je ziet hoe de weg verloopt, naar welke vorm verkeersborden of verkeerslichten je toe rijdt en hoe druk het verkeer is.

Wanneer je alleen zou diepzien dan verval je in staren. Om staren de voorkomen scan je de weg.

Scannen: Je scant de weg op bouw, verkeersborden en verkeerstekens. En natuurlijk de bestuurders die zich op jouw weg (een weg is van sloot tot sloot of van gevel tot gevel) bevinden. Scannen is een voorbereiding op checken.

Checken: Zodra je dichterbij komt zie de verkeerssituatie en/of het verkeersbord duidelijk en kun je de regels die bij het kruispunt horen en/of het verkeersbord verwerken.

Wat je waarneemt is telkens weer de “nieuwe informatie zoeken”.

2. VOORSPELLEN

Wat kun je verwachten wanneer je bij het conflictpunt bent aangekomen? Tijdens het naderen van die betreffende verkeerssituatie voorspel je het gedrag van die andere weggebruiker, aan de hand van wat je hebt waargenomen, ten opzichte van je eigen gedrag. Wat gaat zij doen? Als… ? , Dan…? ,  Dus… Je voorspelt of je wel of niet in conflict komt.

3. EVALUEREN OF BEOORDELEN

Aan de hand van de verwachting schat je in welke maatschappelijke belangen mee spelen. Dit gaat over verkeersveiligheid, verkeersdoorstroming, milieubescherming en sociale aspecten.

4. BESLISSEN

Na de evaluatie moet je beslissen welk gedrag je gaat vertonen. Het kan zijn dat je nog geen beslissing kunt nemen of dat je een andere oplossing overweegt. Je zoekt als het ware nog naar een alternatief. In dat geval begint het proces opnieuw met waarnemen, voorspellen en evalueren om tot een (andere) beslissing te komen.

5. HANDELEN

Ten slotte komt het aan op de uitvoering van de beslissing en moet je gaan handelen. Je moet onder alle omstandigheden in staat zijn om de voorkomende handelingen uit te voeren. Om de juiste oplossing te kunnen vinden moet je telkens de vijf punten van dit taakproces doorlopen. Het hele proces van waarnemen tot handelen kost tijd. Wordt dit proces meerdere keren doorlopen, dan kost dat uiteraard nog meer tijd.

Comment Section

0 reacties op “Leren kijken tijdens rijles

Plaats een reactie


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.